Bir tadım, bin hikaye: insan, yemek ve kültürel mirasın buluşması
Toplum ve İnsan
'İyi bireyler kendinden çok üyesi bulunduğu toplumu düşünen, onun varlığının ve mutluluğunun korunmasına yaşamını veren insanlardır.' 1930 (Ayın Tarihi, Cilt: 24, Sayı:82-83, 1931)
İnce
Sabır
Bazen bir ülkenin ruh hâlini anlamak için büyük analizlere gerek yoktur. Bir otobüs durağında beklemek, bir market kuyruğunda birkaç dakika geçirmek ya da trafikte camı açık bir arabada oturmak yeter.
Kardelen
İnadı
Dünyadaki belirsizlikler, savaş yankıları ve ekonomik zorluklar ruhumuzu nasıl yoruyor? Belirsizliğin ortasında kaybolan güven duygumuzu ve yeniden umuda tutunmanın yollarını keşfedin. Hayat, tüm karanlığa rağmen yaşanmaya değer tek mucizedir.
Haklılık mı,
Hakikat mi?
Bir konuda en az bilgiye sahip olanlar, kendilerini konunun zirvesinde görüyorlar. Neden mi? Çünkü neyi bilmediklerini fark edecek kadar bile alanın içinde değiller...
Sessiz Kaybediş
Dijital masalarda kaybedilen sadece para değil; bir neslin öz saygısı ve geleceğe dair inancı. 15 yaşın merakından 40 yaşın çaresizliğine uzanan bu sessiz salgının anatomisi.
Dikkatimizin Ölçüsü
Bilginin adalete dönüşmediği yerde aydınlanma yarım kalır. Kanıtların ötesine geçip vicdani bir duruş sergilemek mümkün mü? Sessizliğin suç ortaklığına karşı topyekûn bir cesaret çağrısı.
Sıra Kimde?
Artık yumuşak cümleler yetmiyor! Akran zorbalığına karşı okul, aile ve yargının ortak direnci şart. Güven Ersen’in kaleminden vicdanları sarsan bir toplumsal eleştiri.
Vefa
Her şeyin “kullan-at” formuna büründüğü bu gürültülü çağda, bir duruşu, bir ahlâk ölçüsünü, yani o eski ve kadim dostumuz vefayı, belki de en çok kendi ruhumuzu korumak için yeniden hatırlamamız gerekiyor.
İstiyoruz Ama Yapamıyoruz
Güçlü aktörler bizim tam olarak kavrayamadığımız sistemler içinde, hayatlarımızı doğrudan etkileyen kararlar alıyor. Enerjimiz, algımız ve harekete geçme kapasitemiz sınırlarına dayanmış görünüyor.
Tilkinin
Düşü
Bir yılı daha geride bırakırken, takvimden düşen yapraklar bize sadece zamanı değil, aslında gerçek boyumuzu fısıldıyor. Gençliğin o uzun gölgeli 'deve' hayallerinden, olgunluğun o berrak 'fare de olur' huzuruna uzanan bir yolculuk bu.
Coğrafya Kader mi? Koşul mu?
Eskiden her şey doğal seyrinde ilerliyordu. Nerede doğduysanız, yaşamınız büyük ölçüde oranın koşullarına göre şekillenirdi. Bu durum coğrafi determinizm olarak tanımlandı: Doğanın insanı biçimlendirdiğini öne süren bir yaklaşım.
Gölgeleri Küçültmek
1504'te Kolomb, Ay tutulmasını kullanarak yerlileri köleleştirdi ve tek bir cümle yazdı: 'Cehalet her zaman köleliği getirir.' Günümüzde gölgelerimizi büyüten nedir? Bilgiye ulaşamamak mı, yoksa bilgi bolluğu mu? Çağımızın korkularını ve belirsizliği yenmenin 3 temel yolunu keşfedin!
Kusursuzluğun
Ağır Yükü
Modern insanın psikolojik ikilemi: Aşırı öz-düşünüm, kusursuzluk baskısı ve onay kültürü arasında kaybolan benlik. Huzur, insan kalabilmekte.
Köklerim:
İki Kıyı Arasında
İki ülke, iki dil, iki kimlik arasında kök arayan bir kalbin hikâyesi.
Kök salmanın toprakla değil, insanla; yerle değil, bağlılıkla ilgili olduğunu fark eden bir iç yolculuk.
Kaliteyi Seçen, Kendini Seçer
Kaliteyi tercih edenler genelde “fazla seçici” bulunur. Ama seçici olmak kötü bir şey değildir. Kiminle vakit geçirdiğini, neyi dinlediğini, neye “evet” dediğini seçmek, hayatının mimarı olmaktır. Kalite biraz da budur: “her şey olur” diyen değil, “her şey olmasın” diyebilen olmak.
Dijital Emzikler
Nomofobi, yani telefonsuz kalma korkusu, yaygın olarak yetişkinlerle ilişkilendirilir. Oysa bu bağımlılığın kökleri çok daha erken yaşlarda, kritik bir gelişim döneminde atılır. Çocuk, henüz karmaşık duygularını söze dökmeyi öğrenmeden, susturulmanın en kolay yolunu keşfeder: ekran.
Duygusal Satranç
Manipülatif kişilikler, genellikle zeki, sezgisel ve fazlasıyla gözlemcidirler. Seni bir söz dizimiyle değil, yarattığın duygusal yankıyla yakalarlar. Ne zaman susacaklarını, ne zaman adım atacaklarını ustalıkla bilirler.
Kodokushi
Hiçbir şey insanı, kendi varlığının ağırlığı kadar yormaz. Bir odanın içinde sessizce ölmek, bazen var olmanın en keskin çığlığına dönüşebilir. Sartre’ın dediği gibi: “Cehennem başkalarıdır,” ama öyle zamanlar olur ki, cehennem, başkasının hiç olmadığı yere de dönüşebilir.
Koku
Kokunun tarihi, insanın kutsal olanla kurduğu ilişkinin ve toplumsal yapının izlerini derinlemesine taşır. Mezopotamya’da MÖ 4000’lere tarihlenen bulgular, hoş kokulu reçinelerin, özellikle rahipler ve kraliyet mensuplarınca ritüel amaçlarla yakıldığını göstermektedir.
Kayıtsızlık
Dünyanın dört bir yanından yükselen, yürek burkan sesler yankılanıyor: Savaşın gölgesinde yitip giden çocuk kahkahaları, adaletsizliğin acımasız pençesinde ezilen hayatlar, umutsuzluğun kararttığı yarınlar.
Cehalet: Medeniyetin Baş Ağrısı
Bugün hangi ülkeye, hangi kente bakarsak bakalım, bilgi sahibi olmadan fikir beyan edenlerin, okumadan hüküm verenlerin, araştırmadan ahkâm kesenlerin çoğaldığı bir çağdayız. Ve bu çağın en acı gerçeği, cehaletin artık utanılacak bir şey olmaktan çıkıp, kimi çevrelerde meziyet gibi sunulmasıdır.
Silivri Depremi ve Düşündürdükleri
23 Nisan çok özel bir gün. Çocukların güvenliğine ve geleceğine adanmış bir gün. Oysa bugün sokaklarda çocuklar endişe içinde çevrelerine bakıp olup biteni anlamlandırmaya çalışıyorlar. Bu düşünceler içinde sokakları adımlarken, 1755 Lizbon Depremi sonrası yaşananları geçiriyorum zihnimden.
Hypatia
Hypatia, M.S. 360-415 yılları arasında İskenderiye'de yaşamış olan, tarihsel olarak bilinen ilk kadın matematikçi, astronom ve filozof olarak tanınır. İskenderiye Kütüphanesi'nde eğitim almış ve dönemin önde gelen bilim insanlarından biri olmuştur.
Çırpısızlığın
Peşinde
Türkiye'nin dört bir yanında yüzlerce farklı ağız ve lehçe bulunur ve her biri, yaşadığı coğrafyanın ve tarihinin izlerini taşır. İşte bu ağız ve lehçelerin arasında bulunan en güzel sözcüklerden biri de Erzurum yöresinin muhteşem kelimesi: "Çırpısız" dır.
Saydam
Engeller
Modernite ile birlikte bazı değişiklikler yaşanmış olsa da, kadınların toplumsal rolü ne yazık ki yine değişmedi. Sanayi Devrimiyle kadın iş gücüne katılsa da çoğunlukla düşük ücretli ve güvencesiz işlerde çalıştırıldı ve toplumun dayattığı norm kalıplarını bu dönemde de kıramadı.
Güven
Görüldüğü gibi bir tuzak kültürü hem de başında “büyük” ibaresi ile dörtnala koşuyor. İki insan arasında başlayıp, ticari ve kurumsal ilişkilere kadar, yaşamın her alanında güven eksikliğinden kaynaklı huzursuzluk, dağılmayan bir sis gibi çöküvermiş üzerimize. Öyle bir noktadayız ki, bebek mamasından başlayıp, mezarlıkta son buluyor güvensizlik zinciri.
Düşüncelerin Sessizliği
Elisabeth Noelle-Neumann'ın "Suskunluk Sarmalı" teorisi, günümüz toplumlarının dinamiklerini anlamak için kilit bir kavram. Bu teori, bireylerin toplumsal baskılar nedeniyle görüşlerini açıklamaktan kaçındığını ve böylece belirli fikirlerin sessizlik içinde kaybolduğunu öne sürer.
Zaman, Mekân, İnsan
Ahmet Hamdi Tanpınar, "Saatleri Ayarlama Enstitüsü" adlı romanında şu cümleleri kurar: "Saatin kendisi mekân, yürüyüşü zaman, ayarı insandır...Bu da gösterir ki, zaman mekân, insanla mevcuttur."
Ezilenlerin
Pedagojisi
Paulo Freire'in "Ezilenlerin Pedagojisi" adlı eseri, sadece eğitim dünyasında değil, aynı zamanda toplumsal hareketlerde de derin izler bırakmış bir başyapıttır. İlk olarak 1968 yılında yayımlanan bu kitap, eğitim yoluyla toplumsal adaletsizliklere karşı bir direniş manifestosu olarak nitelendirilebilir.
Cemil Kaptan ve Kayıp Arkadaşları
Şile'de batan bir gemiye yardım için giden, kıyı emniyetine bağlı personelin geçirdiği kazayla duyduk isimlerini. O talihsiz kaza olana dek tanımazdık hiç birini. Sadece bir baba, bir eş, bir oğul, bir kardeştiler kendi dünyalarında.
Zaman Sessiz
Bir Testere
Zamanı sessiz testereye benzetmiş ünlü bir düşünür. Bir yılı daha budadı zaman testeresi ve şimdi yeni bir yıla umutlar yükleyerek, merhaba diyoruz.Mutlaka işitiyorsunuzdur, biten her yılın ardından ‘bu yıl nasıl geçti anlayamadım' yakınmalarını. Yıllar geçtikçe zaman daha hızlı tükenir oldu ve hepimiz bu durumdan şikâyetçiyiz.